ارسال

یادمان کارگران جانباخته در محیط کار


2017-04-29 | ۱۳۹۶-۰۲-۰۹

روز جمعه هشتم اردیبهشت ماه برابر با 28 ماه آوریل، روز جهانی یادمان کارگران جانباخته بر اثر حوادث محیط کار بود.مسئله تعیین روزی به عنوان گرامیداشت یاد کارگران جانباخته در محیط کار، از سالهای نخست دهه هشتاد قرن گذشته ، توسط اتحادیه های کارگری در کشورهای پیشرفت سرمایه داری مطرح شد. اما چنین روزی نخستین بار در سال ۱۹۸۹ در کشور کانادا به رسمیت شناخته شد. به دنبال آن در سال ۱۹۹۶ فدراسیون بین المللی اتحادیه های کارگری در نیویورک این روز را به عنوان روز یادمان کارگران جانباخته اعلام کرد. در نتیجه مبارزات کارگری و فشارهای جنبش کارگری تاکنون در بیست کشور جهان این روز به رسمیت شناخته شده است.
سازمان جهانی کار موسوم به "آی ال او" در آستانه این روز، آماری را منتشر کرده است که اگر چه ابعاد واقعی تلفاتی را که طبقه کارگر در نبرد مرگ و زندگی با سرمایه در محیط کار متحمل می شود، نشان نمی دهد، اما در همین حد نیز نشان از گسترگی میزان تلفاتی دارد که در مقایسه، بسیار گسترده تر از میزان تلفات در وحشتناک ترین جنگهای چند دهه اخیر در خاورمیانه و جاهای دیگر است. "آی ال او" در گزارش امسال خود آورده است که:
"سالانه در جهان بیش از دو میلیون و چهارصد هزار نفر بر اثر حوادث کار و بیماریهای ناشی از محیط کار جانشان را از دست می دهند. سیصد و پنجاه هزار کارگر در حوادث حین کار کشته میشوند و بیش از دو میلیون و پنجاه هزار نفر دیگر بر اثر بیماریهای مربوط به کار میمیرند. و این یعنی روزانه 6500 تن جان خود را در نتیجه حوادث کار و آلودگی های محیط کار از دست می دهند."
در ایران آمار دقیق و مستندی از شمار کارگرانی که بدلیل حوادث محیط کار و آلودگی محیط و بیماریهای ناشی از آن جانشان را از دست میدهند و یا معلول میشوند، وجود ندارد.آمارهائی که بطور رسمی در این زمینه منتشر می شوند به هیچ وجه قابل اتکاء نیستند. به عنوان مثال حوادثی که برای کارگران افغانستانی روی می دهد در هیچ جا ثبت نمی شود. یا حوادثی وجود دارند که در محل بین کارگر و کارفرما و خانواده کارگر جانباخته،به نوعی و یقینا به زیان کارگر حل و فصل می شوند و سابقه آن نیز در هیچ جا ثبت نمی شود. با وجود این، همین آمارها هم نشان می دهند که میزان تلفات محیط کار در ایران طی ده سال گذشته سه برابر افزایش یافته است. مطابق همین آمارهای نیم بند، سالیانه سی هزار مورد حوادث کار در ایران ثبت میشود. این حوادث در صورتی ثبت میشوند که به پزشکی قانونی و یا بخش حوادث کار اداره کار مراجعه شود. در این آمار مرگ زودرس،تدریجی و خاموش، کارگرانی که در اثر کار در محیط های آلوده نظیر پتروشیمی، معدن، نفت و غیره کار می کنند و غالبا به بیماریهای تنفسی، خونی و گوارشی، پوستی و پیری زودرس، دچار می شوند، نادیده گرفته شده است.
یکی از دلایل افزایش میزان سوانح محیط کار سیاستی است که تحت عنوان "تعدیل نیروی کار"، یعنی کاهش شمار کارگران در واحدهای تولیدی و خدماتی، از جانب کارفرمایان و دولت اتخاذ شده است. با "تعدیل نیروی کار"، فشار کار کارگران بیکار شده بر شانه های کارگران شاغل سرشکن می شود و هرکارگری این بار کار دو یا سه کارگر را در همان ساعت کار انجام می دهد که خود، باعث افزایش استرس، فشار و خستگی ناشی از سختی کار، بی خوابی و از دست دادن تمرکز حواس و در نتیجه افزایش سوانح محیط کار می شود. افزون بر این، کارگران باقی مانده در محیط های کارگری به علت ترس از بیکاری و اخراج، هرگونه خطری را تنها به قیمت حفظ کار به جان می خرند و این خود نیز به بالا رفتن سوانح کار منجر می شود. در محیط های کار ایران، کارفرمایان کمترین هزینه را صرف بالابردن درجه امنیت محیط کار می کنند. واحدهای بازرسی محیط کار مستقر در وزارت کار، که ظاهرآ وظیفه دارند درجه امنیت و بهداشت محیط کار را بازرسی کنند، تعدادشان در مقایسه با شمار کارگاهها و کارخانه هائی که مطابق قاعده باید در فاصله زمانی های کوتاه مدتی مورد بازرسی قرار بگیرند، اندک است. بعلاوه به عنوان بخشی از فساد ریشه دار و نهادینه شده در این کشور، کارفرما معمولا راه کم هزینه تری را برای رفع و رجوع مسئله امنیت، با پرداخت مبالغی زیر میزی می پیماید.
مسئولیت هر سانحه و حادثه ای که در محیط کار رخ دهد با صاحبان کار است. آنها یا از آموزش کارگران طفره می روند؛ یا تجهیزات مطابق با استاندارد لازم ایمنی را فراهم نمی کنند و یا با خسته کردن و تحقیر کردن و تحت فشار قرار دادن کارگر شرایط را برای وقوع حادثه آماده می کنند. در واقع حوادث محیط کار جرم جنائی کارفرماست، اما در میان هزاران حادثه محیط کار کسی نمونه ای را سراغ ندارد که کارفرمائی به دلیل کوتاهی در تامین امنیت محیط کار که منجر به مرگ و یا معلول شدن انسانی شده است، به زندان رفته باشد.
حداقل مطالبات کارگران در زمینه امنیت محیط کار روشن است، موارد زیر از جمله حقوق اولیه کارگران در این زمینه است:
بیمه کامل در مقابل صدمات و خسارات ناشی از کار، اعم از اینکه در محیط کار یا خارج از محیط کار روی دهد،تامین زندگی خانواده کارگرانی که در اثر حوادث کار جان می بازند، بدون اینکه نیازی به اثبات قصور کارفرما و یا مدیریت واحد تولیدی باشد، پرداخت خسارت به کارگران که در اثر سوانح و ضایعات ناشی از کار دچار بیماری و نقض عضو می شوند و یا توانائی کار کردن را از دست می دهند با نظارت نمایندگان منتخب کارگران، تضمین ایمنی و بهداشت محیط کار و تقلیل مخاطرات محیط کار به حداقل ممکن،نظارت و معاینه پزشکی منظم در برابر مخاطرات و بیماری های ناشی از نوع کار ،تشکیل هیئت های بازرسی کارگری با انتخاب مستقیم خود کارگران.اینها حداقل حقوقی هستند که جنبش کارگری در بسیاری از کشورهای پیشرفته سرمایه داری به کارفرمایان و دولت تحمیل کرده است.
در روز جهانی امنیت محیط کار و در آستانه اول ماه مه روز جهانی کارگر ضمن همدردی با کارگران آسیب دیده، به یاد و خاطره کارگران جانباخته درود می فرستیم.

آخرین سخن روز